BASıN KARTı BAşVURUSU: ŞARTLAR, BELGELER VE ADıM ADıM SüREç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Basın Kartı Başvurusu: Şartlar, Belgeler ve Adım Adım Süreç

Blog Article

Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.

Gazeteciler için basın kartı, mesleğin resmî imzası niteliğindedir. Kamu ve özel tüm kurumlarca kabul edilen bu kimlik , doğru bilgiyle başvurulduğunda çok daha kolay biçimde elde edilebilir.

Bu rehberde ; kart türlerini, genel ve özel şartları, kurumlara uygulanan kontenjanları , adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun nasıl karar verdiğini ve kartın geri alındığı durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Amaç , yazıyı bitirdiğinizde başvurunuzu eksiksiz biçimde yapabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Kamuoyunda sıklıkla "sarı basın kartı" diye anılır .

Kart, kişinin kendi başına talep edebileceği bir belge değildir. Göreve bağlı kart için kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki kriterleri karşılaması gerekir. Yani başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem başvuran hem işveren değerlendirilir.

Sarı Basın Kartı Ne Anlama Gelir?

Sıkça duyulan "sarı basın kartı" kavramı, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın geleneksel rengine dayanarak ortaya çıkmış alışılmış bir adlandırmadır . Yönetmelikte toplam beş tür sayılır ve uygulamada "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı düşünülür.

Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?

Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Bu değişikliklerle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının dikkate alınacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .

  • Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
  • Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
  • Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
  • İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
  • Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları

Altını çizmek gereken bir nokta: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden güncel metni kontrol etmeniz önemlidir.

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş ayrı kart türü tanımlanmıştır. Her türün kimlere verildiği ve başvuru koşulları ayrı ayrı belirlenmiştir. Doğru türe başvurmak , zaman kaybını önler.

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir medya kuruluşuna bağlı olarak çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarına ve enformasyon görevlilerine verilen karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; başvuranın genel şartların hepsini sağlaması gerekir. TRT üzerinden yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Yabancı gazetecinin ; medya kuruluşunca görevlendirildiğini kanıtlaması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresiyle sınırlı olarak verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .

3. Geçici Basın Kartı

Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Bu kart, görev süresi esas alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve talep hâlinde tek seferlik olarak uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması zorunludur . Kart süresi, daha önce kart taşınan yıla göre belirlenir :

  • Beş yıla kadar kart taşıyanlara 12 ay
  • 5-10 yıl kart sahipliği olanlara 18 aylık kart
  • Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

Gazetecilikte 18 yıllık kıdemi bulunan medya mensuplarına ve en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine verilen, ömür boyu geçerli karttır. 18 yılın hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayı dikkate alınır . Bu türde aktif sözleşme şartı aranmaz ; buna karşın yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .

Basın Kartı Alma Şartları

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar kontrol edilir. Bu koşullardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:

  1. 18 yaşını doldurmuş olmak.
  2. En az lise veya eşdeğeri bir okulu bitirmiş olmak.
  3. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
  4. Kasıtlı bir suçtan beş yıl ya da daha uzun hapis cezasıyla hüküm giymemiş olmak.
  5. Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
  6. 3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
  7. Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
  8. 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
  9. Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı talep edilir .

Sahada en çok görülen hata, çalışanın 5953 yerine 4857 sayılı Kanun'a tabi gösterilmesidir. Süreç başlamadan önce iş sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .

Hangi Çalışanlar Kart Alamaz?

Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Mesela bir bankanın kurumsal dergisini hazırlayan editör, yayın faaliyeti yürütse dahi bu kapsamda başvuru yapamaz .

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın çalıştığı kuruluşun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları taşıması gerekir. Buna ek olarak her kuruluş türü için kart alabilecek pozisyonlar ve kota ayrı ayrı belirlenmiştir .

Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması gerekir . Kart verilecek kişi sayısı , yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre hesaplanır ; mesela yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber Ajansları

Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci istihdam etmesi ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

Yayın kuruluşlarının 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı yoktur ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haber birimi dışında görev yapanlara, unvanları uygun görünse de kart verilemez.

Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri

İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar check here sunması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı olmaması şarttır. Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre değişir:

  • Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
  • 5-9 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 9 çalışan
  • 10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi yeni nesil pozisyonlar da bulunur .

Adım Adım Basın Kartı Başvurusu

Süreç elektronik ortamda yürütülür , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

  1. Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
  2. Belgelerinizi hazırlayın: Vesikalık fotoğraf, en az altı aylık mesleki çalışmaya dair belge ve 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme bilgilerinizi bir araya getirin.
  3. Elektronik beyanname: Başkanlığın sitesindeki başvuru sistemine girerek beyannameyi doldurun, fotoğrafı ve çalışma belgesini yükleyin.
  4. Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
  5. Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
  6. Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
  7. Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular Komisyona gitmeden reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri üzerinden başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru yapmak mümkündür.

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvurularını yapar . Yabancı medya mensupları ise Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .

Basın Kartı Komisyonu ve Değerlendirme Süreci

Basın Kartı Komisyonu, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden teşekkül eder. Üyelik süresi iki yıldır.

  • Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
  • Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
  • Kararlar katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır ve çekimser oy kullanılamaz.
  • Görüşülecek başvurular toplantıdan en az beş gün önce elektronik ortamda üyelerin erişimine açılır.
  • Ret kararlarının gerekçeleri tutanağa eklenir.

Komisyon değerlendirmede adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak işvereni olan yayın organının durumunu da göz önünde bulundurur . Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da değerlendirmeye girer . Dolayısıyla trafiği düşük bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile kararı zorlaştırabilir.

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın ilk ve en önemli işlevi, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Buna ek olarak mevzuatta somut olarak tanımlanmış bazı ek imkânlar bulunur :

  • Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
  • Hizmet damgalı pasaport: Yurt dışına görevle giden kart sahibi gazeteciler ve Türkiye'de yaşayan sürekli kart sahipleri belirli usullerle hizmet damgalı pasaport talep edebilir.
  • Resmî kimlik niteliği: Kart, tüm resmî ve özel kuruluşlarca kabul edilen resmî bir kimlik belgesidir.
  • Haber takibinde kolaylık: Resmî etkinlik, basın toplantısı ve protokol alanlarında akreditasyon süreçleri çoğu zaman bu kart üzerinden yürür.

Bir yanlış anlamayı düzeltmekte fayda var: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet ilişkisinden doğar . Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Bazı kurum ve belediyelerin kart sahiplerine uyguladığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; güncel durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz önerilir .

Basın Kartı Kaç Yıl Geçerli? Yenileme ve Kayıp Durumu

Yürürlükteki kurallara göre düzenlenen kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi biten kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli kart ise ömür boyu geçerlidir ; sadece kartın kendisinin tazelenmesi gerekebilir.

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kayıp hâlinde başvuruya kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Bilinmesi gereken bir kısıtlama: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir takvim yılı içinde en çok iki kez mümkündür .

Maliyet tarafında yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Ödenecek bedel Başkanlıkça ilan edildiğinden, başvuru ekranındaki bilgiyi esas almanız önerilir.

Basın Kartının İadesi ve İptal Edildiği Durumlar

İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa iade edilir . Eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru değerlendirilmez .

Başkanlık kartı şu hâllerde iptal eder:

  • Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
  • İşveren medya kuruluşunun aranan nitelikleri yitirmesi
  • Kartın ya da bağlı kartların üçüncü kişilerce kullanılmasına izin verilmesi
  • Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilemez. Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Bunun yanında resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; böyle kişilere soruşturma ya da kovuşturma sonuçlanana dek kart düzenlenmez .

Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar

Kapsam, sahada çalışan gazetecilerden çok daha geniştir; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de karta başvurabilir. Bu başvuru sahiplerinde kendine özgü koşullar geçerlidir .

Kamuda Enformasyon Görevi Yapanlar

Devlet enformasyon hizmetlerinde istihdam edilen kamu personeli, enformasyon görevlisi unvanıyla başvurabilir . Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından onaylanması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının ibraz edilmesi şarttır. Bu tür dosyalarda Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına dikkat eder ; unvanın kâğıt üzerinde uygun olması belirleyici değildir.

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları başvuru yapabilir. Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları aranmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aranmaya devam eder.

Meslek Örgütü Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de kart alabilecekler arasında sayılmıştır . Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara bu imkân tanınmaz.

Kurumların Denetimdeki Sorumlulukları

İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, istenmesi hâlinde kartlı çalışanların isim, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini kapsayan onaylı bir listeyi göndermek zorundadır . Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da talep edilebilir ; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi uyarılır .

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Sisteme girmeden önce bu kontrol listesini sırayla gözden geçirmeniz , gereksiz ret ve gecikmeleri önemli ölçüde azaltır :

  • 18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
  • Sabıka kaydımda yönetmelikte sayılan suçlardan bir hüküm yok.
  • 5953 kapsamında sözleşmeli ve sigortalı olarak çalışıyorum.
  • En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
  • Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
  • Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
  • İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak daha akıllıca olur . Nitekim ret alan bir başvuru yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.

Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Reddedilen dosyaların büyük bölümü, aslında önlenebilir hatalardan kaynaklanır . Sahada en çok görülen hatalar ve çözüm yolları şöyle sıralanabilir :

  • Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
  • Zayıf çalışma örnekleri → Altı ayı kapsayan, adınızın açıkça göründüğü özgün içerikler sunun.
  • Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
  • Çalışmaya ara verme → İşten ayrıldıysanız bir ay içinde ya yeni işe başlayın ya da serbest kart için başvurun.
  • Geç bildirim → Değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde bildirimi mutlaka yapın.
  • Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , kurumdan ayrıldıktan iki ay sonra yeni bir işte işe başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için kesintisiz çalışma şartı ihlal edilmiş oluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve internet sitelerinde çalışan medya mensupları da karta başvurma hakkı kazandı . Yine de her haber sitesi otomatik olarak bu kapsama girmez . Ekibinizin karta başvurabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

  1. Beyanname süreci: Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesini Başkanlıkla paylaşın.
  2. Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
  3. Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
  4. Özgünlük: Başka yayınlardan aynen alıntı yerine kendi haberlerinizi üretin; alıntılarda kaynak gösterin.
  5. Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
  6. Trafik ve okur: Komisyon tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayılarını da değerlendirdiği için okur kitlenizi düzenli büyütün.

Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , kullandığınız haber yazılımıyla yakından bağlantılıdır . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, siteyi yöneten ekip için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Basın Kartı SSS

Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?

Üniversite diploması şart değildir. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak lise veya dengi okul mezuniyetini yeterli sayar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Ancak Komisyon üretiminizi ve mesleki birikiminizi değerlendirir ; özenle hazırlanmış bir portfolyo eğitim belgesi kadar belirleyicidir .

Basın kartı kaç ayda gelir?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi dosyanın hangi toplantıya yetiştiğine göre değişir .

Freelance gazetecilere kart verilir mi?

Belirli şartlarla mümkündür. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Daha önce hiçbir kuruluşta çalışmamış Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu imkân bulunmaz .

Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, sadece bu yayınlara dayanarak başvuru şartlarını karşılayamaz. Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Bununla birlikte şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri başvuru yapabilir .

Basın kartı ücretli mi?

Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini öngörür . Ücretin miktarı ve tahsil şekli Başkanlıkça duyurulur ; dolayısıyla geçerli tutarı resmî siteden teyit etmelisiniz.

Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?

Gerekçe ortadan kalkınca yeniden başvuru yapılabilir . Yalnız basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Yönetmelikte sayılan suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki ilgili işlemler yapılmadıkça kart verilemez.

Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?

Evet. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. İki durumda da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu gerekir; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .

Özetle basın kartı almak; mevzuatta sayılan kişisel şartları taşımak, uygun bir medya kuruluşunda çalışmak ve beyannameyi eksiksiz tamamlamakla mümkündür . Kart elinize geçtikten sonra da bir aylık bildirim ve iade sürelerini ihmal etmemek sorunsuz bir meslek yaşamının temelidir.

Başvuru adımlarını, kart sorgulamayı ve yenileme işlemlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını kullanın ; buradaki içerik bilgilendirme amaçlıdır ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page